API
De vaste medewerkers van de inhuiswerking van Villa Basta Hasselt/Genk en Sint-Pieters-Leeuw/Halle zijn aanspreekpersoon integriteit (API). De API heeft als doel binnen Villa Basta om de 5 kernwaarden te bewaken: persoonlijke groei, plezier, verbinding, wederzijds respect en vrijheid, in samenwerking met de begeleiders binnen een veilige omgeving. Deze persoon is het eerste aanspreekpunt voor iedereen die een klacht, melding of vraag heeft. We zorgen voor een preventiebeleid dat risicovolle situaties herkent en kan vermijden.
Hoe zetten we dit beleid om in acties?
1. De API zal een tweedaagse opleiding volgen, georganiseerd door de Ambrassade. Zij zijn op de hoogte van belangrijke ontwikkelingen rond het thema integriteit via bijscholingen. Zij sluiten ook aan bij intervisiebijeenkomsten wanneer deze worden georganiseerd. We streven ernaar een preventief beleid te voeren door het thema persoonlijke integriteit op te nemen in vormings- en coachingsactiviteiten, en er jaarlijks een campagne rond te organiseren.
2. Omdat de API voor deelnemers, ouders en begeleiders zichtbaar en aanwezig moet zijn, hangen in de ontmoetingsruimten foto’s op van de collega’s die op verschillende dagen en avonden aanwezig zijn. Op deze manier weten de deelnemers wie ze op welke dag kunnen aanspreken. De uiteindelijke opvolging ligt bij de 2 medewerkers die verantwoordelijk zijn voor het integriteitsbeleid.
3. Deelnemers aan de cursussen ontvangen een welkomstbrief met informatie over de API en haar functie. Alle medewerkers en begeleiders zijn op de hoogte van de aanwezigheid van de API en hun functie.
4. Villa Basta werkte een reactiebeleid uit. We volgen dit stappenplan bij een vermoeden, incident of klacht. De API luistert en biedt hulp. Zij staat in voor de nazorg en evalueert samen met de coördinator iedere interventie.
5. De API’s houden regelmatig supervisie momenten met de begeleiders over hoe het loopt in de verschillende groepen bij de cursussen en kampen. We kiezen er ook bewust voor om dit formeel en informeel in te plannen. De API moet makkelijk toegankelijk zijn voor onze begeleiders en kinderen. Tijdens een overleg bespreken ze samen de zorgnoden om zo onze kernwaarden tijdens de activiteiten te garanderen. Indien er zich een bepaald conflict of probleem voordoet, denkt de API mee na en observeert de groep. Op die manier ondersteunen we onze begeleiders.
6. Voor de start van een activiteit stelt de API ook een zorgoverzicht op. Ze bevraagt de specifieke zorgnoden bij de ouders en geeft deze informatie discreet door aan de begeleider. Ze ziet toe op een juiste uitvoering van de zorgstappen. Bijvoorbeeld wanneer een overvloed aan prikkels het plezier van het kind hindert, zoeken ze een rustige plek op om even te ontprikkelen.
7. De API’s zorgen ook dat de vormingsdagen gekoppeld zijn aan een thema dat leeft: bijvoorbeeld coöperatieve werkvormen, je houding als begeleider bij conflicten, jongeren met ASS,… . Deze thematieken worden gekozen in samenspraak met de begeleiders.
GELIJKE KANSENBELEID
Zoals beschreven in het eerste hoofdstuk van dit beleidsplan, gelooft Villa Basta dat plezier en creativiteit krachtige instrumenten zijn om verbinding te maken en barrières te doorbreken. Niet iedereen start of doorloopt het leven met dezelfde kansen en mogelijkheden. Kinderen en jongeren in onze samenleving ervaren op verschillende vlakken ongelijkheid en dragen de gevolgen hiervan dagelijks met zich mee. Denk hierbij aan discriminatie op basis van iemands herkomst, geaardheid, levensomstandigheden of beperking. Villa Basta past haar aanpak hierop aan door specifieke behoeften van kansengroepen centraal te stellen. We richten ons op het wegnemen van financiële, psychologische en taalbarrières, zodat iedereen kan deelnemen. Gelijke kansen realiseren, vraagt om een ongelijke benadering: kinderen en jongeren die omwille van hun omstandigheden minder kansen krijgen, willen we extra ondersteunen om hun potentieel ten volle te ontwikkelen.
1. Bereikbaarheid vergroten en afstand verkleinen Uit de bevraging van onze deelnemers, ouders en begeleiders blijkt dat sommige van onze locaties niet voor iedereen even toegankelijk zijn. Zo is onze Villa in Sint-Pieters-Leeuw bijvoorbeeld lastig te bereiken met het openbaar vervoer, en zijn de parkeergelegenheden en oversteekplaatsen in Hasselt gevaarlijk. Voor gezinnen en jongeren zonder eigen vervoer vormt dit een flinke drempel. Daarom kiezen we er dit beleidsplan bewust voor om meer activiteiten op locatie te organiseren om zo de afstand tussen ons en de deelnemers te verkleinen (zie doelstelling 2.1.3). We willen ons aanbod dichter bij de jongeren brengen, in wijken en gemeenten waar weinig vrijetijdsactiviteiten rond kunsteducatie beschikbaar zijn. Zo hopen we ook kinderen en jongeren te bereiken die momenteel de weg naar Villa Basta nog niet vinden. Daarnaast koppelen we onze activiteiten aan vertrouwde omgevingen, zoals scholen, om de drempel verder te verlagen.
Ook onze Villa’s en lokalen moeten toegankelijk zijn voor alle deelnemers. Wanneer kinderen of jongeren met een beperkte mobiliteit deelnemen, zorgen we ervoor dat de activiteiten plaatsvinden op het gelijkvloers of in een ruimte die makkelijk bereikbaar is met een lift.
2. Vertrouwde plaatsen, vertrouwde mensen en veiligheid
Kunstactiviteiten dragen bij aan de positieve identiteitsvorming van jongeren en helpen hen veerkracht op te bouwen. Een belangrijke factor die een rol speelt in het ontwikkelen van veerkracht is de aanwezigheid van positieve interacties met vrienden en leeftijdsgenoten.Het uitoefenen van een hobby biedt bovendien een buffer tegen mentale uitdagingen. Vooreen kind dat gepest wordt, kan een veilige plek zoals een theatergroep het verschil maken. Creatief bezig zijn is een uitlaatklep en helpt om moeilijkheden en gevoelens het hoofd te bieden. Kinderen en jongeren hebben een plek nodig waar ze, ongeacht hun thuissituatie, opleidingsniveau of economische status, de mogelijkheid hebben om hun vrije tijd te besteden aan activiteiten die ze leuk vinden. Een plek waar ze van elkaar kunnen leren, zichzelf kunnen zijn, op een gezonde manier grenzen kunnen verkennen en hun talenten kunnen ontdekken. Villa Basta vormt deze veilige haven voor kinderen en jongeren. Een plek waar ze hun emotionele, sociale en creatieve vaardigheden kunnen ontwikkelen, zonder druk om te presteren. Een plek waar plezier, verbinding en een positieve groepssfeer centraal staan, waarin de begeleider een coachende en
voorbeeldrol heeft en waarin we inzetten op samenwerken, elkaar leren kennen en elkaars verschillen omarmen. We willen dat iedereen zich welkom voelt en zichzelf kan zijn. Belangrijk is dat de deelnemers zich herkennen in de begeleiders en hun mededeelnemers. We werken bewust met kleine groepen van maximaal 12 kinderen per begeleider – om een veilige en hechte groepsdynamiek te waarborgen.
3. Taalbeleid
Met onze uitbreiding naar Halle en de activiteiten in Brussel en de Brusselse rand (en onze werking in Genk), werken we steeds vaker met kinderen en jongeren waarvan Nederlands niet de thuis- of moedertaal is. Voor velen is het hun tweede of zelfs derde taal, die ze voornamelijk op school gebruiken. Onze activiteiten bieden hen een waardevolle extra oefenkans om Nederlands te spreken in een informele en creatieve omgeving. We bieden onze begeleiders vormingen aan om effectief en positief om te gaan met anderstalige deelnemers. Tijdens deze vorming leren we hoe we anderstalige kinderen kunnen aanmoedigen om Nederlands te spreken, waardoor hun betrokkenheid bij de groep groeit. Daarnaast gebruiken we kunst en spel als krachtige tools voor kinderen en jongeren om zich uit te drukken en verbinding te maken, ongeacht hun taalniveau.
4. Financiële drempels
Gezinnen die recht hebben op een verhoogde tegemoetkoming hebben 50% korting op onze activiteiten. In Hasselt werken we samen met Uit!Pas en in Halle met KOM!Pas, waardoor kinderen uit gezinnen met een laag inkomen recht krijgen op 80% korting in Hasselt en 75% korting op ons aanbod in Halle. Er zijn ook heel wat activiteiten zonder instapprijs zoals de atelierwerking, het slotfestival Basta Basta, community building, jamsessies en try-out concerten, opendeurdagen,…
5. Zorgnoden
Steeds meer kinderen en jongeren krijgen een diagnose zoals ASS, ADHD of dyslexie. Bij Villa Basta zetten we ons in om iedereen zich welkom en goed te laten voelen binnen de werking. Onze inhuis-verantwoordelijken brengen, waar nodig, de zorgnoden van de deelnemers in kaart en ondersteunen begeleiders om hier op de best mogelijke manier mee om te gaan.Voor jongeren met specifieke kwetsbaarheden en minder kansen organiseren we gerichte projecten, zoals Donkisjot – een theaterproject voor jongeren met ASS, in samenwerking met Autisme Leeft vzw. Meer informatie over hoe we inspelen op de zorgnoden van de deelnemers, lees je later bij de rol van de Aanspreekpersoon Integriteit (API).
6. Duurzame samenwerkingen
Voor onze mobiele workshops en projecten bereiken we maatschappelijk kwetsbare kinderen en jongeren in armere buurten. We werken al jaren samen met de volgende organisaties: Arktos, Groep Intro, Jongerenwelzijn, Autisme Leeft, Okan, Overkop, JAC, Habbekrats, enzovoort. We maken ons programma bekend bij lokale buurtwerkers, lokale besturen, brugfiguren, medewerkers van vzw Pin en brede schoolcoördinatoren. Zij hebben een nauwe band met gezinnen die soms moeilijk toegang vinden bij het reguliere vrijetijdsaanbod.
7. Stedelijkheid
In Hasselt, Genk en Halle zijn we actief in stedelijke gebieden, waar de meeste creatieve initiatieven ontstaan. Steden worden hierdoor aantrekkelijker en hipper, maar ook duurder. Gentrificatie drijft mensen met beperkte middelen naar buitenwijken, waar minder culturele initiatieven, openbaar vervoer en aantrekkelijke scholen zijn. Dit vergroot segregatie, waarbij kinderen uit verschillende levensomstandigheden elkaar minder ontmoeten.
Villa Basta wil meer gebruik maken van openbare ruimtes, parken en leegstaande gebouwen als alternatieve plekken voor cursussen en workshops. Samenwerkingen, zoals met het Modemuseum in Hasselt, bieden jongeren een inspirerende omgeving en verbinden hen met de stad. Dit helpt Villa Basta om buiten de eigen locatie te werken, nieuwe ontmoetingen te stimuleren en creatieve netwerken uit te breiden. Daarnaast organiseren we activiteiten in de wijk, zodat deelnemers minder afhankelijk zijn
van het openbaar vervoer of grote verplaatsingen.
In de vorige beleidsperiode lag de focus op het uitbouwen van een werking in Halle. Vanuit deze uit-
valsbasis kunnen we veel beter inspelen op de vraag voor activiteiten vanuit Brussel. Deze uitbreiding zetten we in de volgende beleidsperiode voort. We hebben al fijne samenwerkingen met bibliotheek
Ukkel, Aximax in Sint-Joost-ten-Node, bibliotheek Jette,… We gaan ons verder focussen op Brusselse gemeentes waar we minder gekend zijn: Anderlecht, Brussel centrum, Elsene, Etterbeek, Vorst,… Vanuit onze uitvalsbasis in Sint-Pieters-Leeuw bereiken we heel vlot de diverse gemeentes in de hoofdstad. Daarnaast merken we een grote vraag naar Nederlandstalig creatief aanbod in de randgemeenten, waarop we ook gaan inspelen.
